Son birkaç yılda, kendi ekosistemlerini oluşturmak için yeni yaklaşımlar benimseyen birkaç proje ortaya çıktı. Ekosistemlerini genişletmeyi hedefleyen bu projeler için stablecoin’ler, DeFi ve sağlam bir mimari temel geliştirme kriterleri haline geldi.
Terra da bu projelerden biri ve programlanabilir mimarisi ile çeşitli stablecoin’lerle olan bağlantısı nedeniyle muazzam bir ilgi uyandırdı. Burada LUNA’nın ne olduğunu, token’ını, projenin geçmişini, nasıl çalıştığını ve geleceğini ele alacağız.
Arka plan ve gelişim
Do Kwon ve Daniel Shin, Terraform Labs’i 2018’de kurdu. Kısa süre sonra ekip Terra’yı kurdu ve daha sonra Nisan 2019’da mainnet blockchain’ini başlattı.
Do Kwon, Microsoft ve Apple için çalışmışken; Daniel Shin ise bir ödeme teknolojisi şirketi olan Chai’nin ve bir e-ticaret şirketi olan TMON’un kurucusu ve CEO’sudur. TerraLabs ayrıca Mirror Protocol ve Anchor Protocol adında başka projeler de geliştirmiştir. Bunlar, ilk aşamalarda gelişime yardımcı olmak için Terra ile birlikte çalışır.
Terra, kuruluşunun ardından ABD doları, Moğolistan tugriki ve Güney Kore wonunun yanı sıra diğer Uluslararası Para Fonu (IMF) SDR para birimlerine sabitlenmiş stablecoin’ler sunmaya başladı. Terra’nın whitepaper’ı, temelde maliyet etkin dijital işlemleri mümkün kılmak için fiat para birimlerinin fiyat istikrarını ve yaygın kullanımını, Bitcoin (BTC) sansür direncine karşı değerlendirdiğini belirtmektedir.
Terra Alliance, Terra adaptasyonunun destekçisidir. Terra Alliance, Terra hakkında farkındalık yaratan ve kabulünü teşvik eden küresel bir e-ticaret iş organizasyonudur. Ayrıca, Terra Alliance’ın şu anda 45 milyondan fazla müşterisi ve milyarlarca dolarlık bir birleşik değeri bulunmaktadır.
Terra (LUNA) Nedir?
Terra, merkeziyetsiz bir ödeme ekosistemidir. Kripto para piyasasıyla birlikte dalgalanmayan bir kripto para birimi oluşturmak için fiat paraya sabitlenmiş stablecoin’leri kullanan Cosmos blockchain’ini temel alır ve böylece volatil bir kripto para biriminin hassasiyetini azaltır. Stablecoin’ler, fiat para birimine 1:1 oranında bağlı olan kripto para birimlerinin bir alt kümesidir. Terra ekosisteminde en yaygın kullanılan stablecoin TerraUSD’dir (UST). Ek olarak, kendi merkeziyetsiz uygulamalarını (DApps) çalıştırabilen bir blockchain’dir.
Terra, protokolün stablecoin’lerini güvence altına almak için kullanılan yerel token’ı LUNA’ya sahiptir. Ayrıca bu yerel token, kullanıcıların ağ yönetişimi (governance) için oy kullanmasına olanak tanır. CoinMarketCap’e göre $34 milyarlık bir market cap’e sahiptir. Burada ilginç olan şudur: LUNA’nın sabit bir arzı yoktur çünkü arzı piyasadaki stablecoin miktarına göre değişir ve böylece stablecoin’lerin değerini dengeler.
Terra (LUNA) Nasıl Çalışır?
Terra protokolü kendi blockchain’i üzerinde çalışır, bu da Ethereum gibi diğer blockchain’lere bağımlı olmadığı anlamına gelir. Ek olarak, sistemi, Cosmos SDK ve Tendermint blockchain tarafından desteklenen proof-of-stake (PoS) konsensüs mekanizmasını barındırır. Bu, birkaç node çalıştıran validator’ların bir ödül karşılığında işlemleri tamamlayabileceği anlamına gelir.
Dahası, validator’lar ve paydaşlar (stakeholder’lar) platformun konsensüsüne katılabilir ve ağın işleyişini yönetmek için delegelerinin stake miktarlarıyla orantılı bir oy gücüne sahip olabilirler. Ayrıca, ağı korumak için LUNA sahibi 130 aktif validator seçilir. Terra ayrıca geliştiricilerin platformu kendi blockchain’inde DApps başlatmak için kullanmalarına olanak tanır.
Terra stablecoin’leri algoritmik stablecoin’lerdir; yani protokol, fiyat istikrarını korumak için bir algoritmaya dayanır. Örneğin, UST’nin değeri $1’a eşittir ve LUNA sayesinde istikrarlı kalmalıdır; eğer UST’nin değeri düşerse, dolar değerini korumak için LUNA onu destekleyecektir.
Terra stablecoin mint etmek isteyen kullanıcılar, LUNA değerine eş değer dolar yakmalıdır (burn). Sonuç olarak, stablecoin’ler karşılığında LUNA mint edebilir ve token’ı topluluk hazinesine göndererek ağın stablecoin minting işleminden kar elde etmesini sağlayabilirsiniz. Bu durum seigniorage olarak bilinir. Merkez bankalarının fiat para basarak kar elde etmek için kullandığı senyoraj (seigniorage) sürecine benzer.
Terra stablecoins
Terra stablecoins, dijital kripto para volatilitesini hafifletmeyi amaçlayan modern bir kriptografik para sürümüdür. Terra pazarını destekleyen ve koruyan stablecoin’ler oluşturmak için LUNA token’ları yakılarak (burning) Terra ağı içinde algoritmik olarak oluşturulurlar. Bu durumda, token akışı ayarlandıkça LUNA’nın değeri stablecoin’ler arasında artacak veya sabit kalacaktır.
Terra stablecoins, minimum işlem ücretleri ve birden fazla stablecoin arasında hızlı küresel takaslar (swaps) sunar. Terra stablecoins, fiyat istikrarını sağlamak için LUNA’yı bir governance token’ı olarak kullanarak Terra ağı tarafından güvence altına alınır.
Yol haritası ve gelişim
Public Mainnet Upgrade (Columbus-4) 2020: Terra kullanıcıları, bu blockchain yükseltmesinin bir parçası olarak smart contract’lar oluşturacak ve yükleyecekler. Bu yükseltme, belirgin bir mantığa sahip tamamen merkeziyetsiz bir ajanın oluşturulmasını sağlayacaktır. Bu konsept, geliştiricilerin on-chain swap’ler ve yerel stablecoin’ler de dahil olmak üzere Terra blockchain’inin benzersiz özelliklerini kullanan DApps oluşturmalarına yardımcı olacaktır.
Columbus-5: Eylül 2021: Terra Mainnet blockchain’i bu tarihte başlatıldı ve 4 Ekim’deki $49.45 seviyesindeki en düşük seviyesinden 7 Aralık’taki tüm zamanların en yüksek seviyesi olan $103.33’a doğru yukarı yönlü hareketini sürdürdü. Blockchain’in Mainnet’inin bu yeni versiyonu, diğer blockchain’lerdeki zincirler arası varlıkları (inter-chain assets) kullanıma sunuyor. Bu yükseltme, LUNA’nın bir topluluk havuzuna konulmadan kalıcı olarak yakılmasını (burn) ve yok edilmesini sağlar.
Metaverse Alpha Sürümü 2022 Q1: Metaverse testi, bu aşamada özel NFT airdrop’larına erişim sağlayan bir oturum açma (log-in) sistemi kurarak başlar. Bu, $TWD staker’ları için Terra World NFT’lerini ve NFT airdrop’larını içerecektir. Ayrıca, NFT arazi ve evcil hayvan satışları olacaktır.
Metaverse Beta Sürümü 2022 Q1: Bu aşama, önceki geliştirme ve Metaverse’ten gelen geri bildirimlere dayalı daha fazla özelliği ve Terra ekosisteminde bir beta test aşamasını içerecektir. Son olarak, Terra ekosistemi ile metaverse ödülleri arasında bir bağlantı kurulacaktır.
Resmi Metaverse Lansmanı 2022 H2: Bu, ağ resmen başlatılmadan önceki son test aşamasıdır ve Metaverse üreticilerinden gelen başvurular kabul edilecektir. Terra ekibi ayrıca mobil uygulamalar için Terra World of Metaverse’ü duyuracaktır.
Tokenomics
Terra (LUNA) şu anda 994 milyon token’lık toplam arza (total supply) ve 403 milyon token’lık dolaşımdaki arza (circulating supply) sahiptir. LUNA bir governance token’ıdır ve aynı zamanda Terra’nın değerini diğer stablecoin’lere sabitler. Şu anda TerraUSD (UST) stablecoin’i, Terra ekosistemi ve ayrıca Mirror Protocol aracılığıyla Solana gibi diğer blockchain sistemleri içindir.
Terra’nın hedeflerinden biri, senyorajdan (seigniorage) kaynak elde etmek ve bunları DApps’e dağıtmaktır. Senyoraj, LUNA ihraç edildiğinde yaratılan değeri tanımlayan terimdir. Senyorajdan yararlanabilmek için DApps’lerin Terra ağında kayıtlı olması gerekir. Ek olarak, DApps’ler ekonomik faaliyetlerine ve fonların amaçlanan kullanımına bağlı olarak fon almaya hak kazanabilir.
Terra (LUNA) şu anda market cap açısından 7. sırada yer alıyor ve bu değer yazım sırasında $34.2 milyar seviyesinde; bu da değerinin önümüzdeki günlerde artmaya devam edeceğine dair güçlü bir işarettir. Son 24 saat itibarıyla Terra’nın işlem hacmi (trading volume) $2.2 milyar seviyesindedir. LUNA’nın benzersiz istikrarı, onu ticaret yaparken ve değer saklarken fiat ve dijital para birimini birleştirebilen istikrarlı bir para birimi olarak nitelendirir.
Fiyat ve fiyat tahminleri
Yatırımcıların ve analistlerin önümüzdeki aylarda ve yıllarda Terra (LUNA) fiyat tahminiyle ilgili ne olacağına dair pek çok endişesi var. Terra’nın ilk sürümü yaygın bir kabul görmedi, insanların onu kullanması için yeterli güveni kazanması zaman aldı.
Terra’nın fiyatı son 24 saattir $90 civarında seyrediyor. Analistlere göre, Terra’nın uzun vadeli fiyat tahmini yaklaşık $508.2 civarındadır ve ayrıca beş yıllık bir yatırım getirisinin yaklaşık %+1141.14 olmasını bekliyorlar. Başka bir tahmin ise, $100 yatırım yapmanız durumunda Mart 2023’e kadar yaklaşık $203’lık bir fiyat öngörerek Terra’nın bu yıl boyunca istikrarlı bir şekilde yükseleceğini tahmin ediyor. Terra, bu tahmine göre muazzam bir potansiyele sahip ve uzmanlar bunu token satın almak ve ticaret yapmak için öneriyor.
Terra Station Cüzdanı
Terra Station cüzdanı kullanıcıları, Terra blockchain smart contract’ları tarafından desteklenen DApps’lere erişebilir. Terra hesaplarına erişmek ve bunları yönetmek için bir web eklentisine ve bir masaüstü istemcisine (desktop client) sahiptir. Web eklentisi, kullanıcıların canlı durumları görüntülemesine ve hatta işlemler (transactions) oluşturmasına olanak yanır.
Kullanıcılar ayrıca Terra destekli bir web sayfası aracılığıyla DApps’lerle etkileşime girebilir ve cüzdanlarını bağlayabilir. Cüzdanınızı bağlarsanız, DApps’ler verilerinize erişecek ve bir istasyon işlemi (station transaction) aracılığıyla işlemler için onayınızı isteyecektir.
Terra (LUNA) Satın Almalı mısınız?
Mart 2022’nin başlarında, Terra (LUNA) stake edilmiş LUNA token’larındaki $25.7 milyarlık değerle Ethereum’u geride bırakarak ikinci en büyük DeFi protokolü oldu. Bu arada Coinbase, Skynet Trading ve Galaxy Digital de dahil olmak üzere birçok tanınmış şirket Terra’ya önemli yatırımlar yaptı. Uzmanlar, Mart 2022 itibarıyla $33.8 milyarlık bir market cap’e ulaştığı için Terra’nın (LUNA) değerinin daha da artacağını tahmin ediyor. Ayrıca Solana, Ethereum ve Polygon gibi temel DeFi protokollerine $139 milyon değerinde UST sunma önerisini duyurdular.
Terra’nın yeni projeleri, Stargate olarak bilinen güncellenmiş bir Cosmos sürümünü içeriyor; bu girişim, Cosmos tabanlı blockchain’lerin zincirler arası protokolleri (inter-blockchain protocols) aracılığıyla diğer uyumlu ağlarla iletişim kurmasını sağlayacaktır. Sonuç olarak, Terra (LUNA) iyi bir yatırım olabilir. Karar tamamen size ait, ancak yatırım yapmadan önce biraz araştırma yapmalısınız.
Terra (LUNA) Nasıl Satın Alınır?
Binance, Kraken ve Huobi Global gibi büyük kripto para borsalarında Terra ve onun LUNA kripto para birimini satın alabilirsiniz. Birçok çevrimiçi borsa platformu yerel fiat para birimini kabul eder ve LUNA’yı tether (USDT), ethereum (ETH) ve bitcoin (BTC) gibi diğer kripto para birimleriyle eşleştirir. Aşağıda, Terra satın almak için adım adım bir kılavuz yer almaktadır.
Adım 1: Bir Binance hesabı oluşturun.
Terra’ya yatırım yapmak için öncelikle Binance üzerinde bir hesap oluşturmalısınız.
Kayıt olduktan sonra, Binance platformunun arayüzündeki profil simgesine tıklayarak hesabınızı doğrulayacaksınız. Ardından doğrulama sayfasına geçmek için kimlik (identification) seçeneğini seçin.
Adım 2: İşlemi tamamlayın
Kimliğinizi doğruladıktan ve hesap kurulumunu tamamladıktan sonra Terra satın almaya hazırsınız. Çeşitli ödeme yöntemlerinin bir listesini göreceğiniz “Kripto Al” (Buy Crypto) bölümüne gitmeniz gerekecek. Sizin için en uygun olanı seçin.
Ödeme yöntemi seçiminizi takip eden sayfa arayüzü görüntülenecektir. Satın Al (Buy) bölümüne tıklayın ve işlem yapmak istediğiniz para birimini seçin. Varsayılan para biriminin bitcoin olduğunu göreceksiniz; bunu LUNA olarak değiştirin ve harcamak istediğiniz tutarı girin.
Adım 3: Satın alma işleminizi onaylayın
Ödeme bilgilerinizi girmeniz gerekecektir. Ödeme doğrulandıktan sonra satın alma işleminiz platformda onaylanacak ve Terra’nızı alacaksınız.
Terra’nın Geleceği Nasıl Görünüyor?
Terra, en azından takip edilmesi gereken heyecan verici bazı özelliklere sahip. Bu ağın tam bir kripto para ekosistemi kurma yeteneği oldukça benzersizdir. Stablecoin’leri ve tüm Terra ekosistemini şu ankinden daha popüler hale getirme potansiyeline sahiptir.
Terra’nın köprüleri (bridges) aracılığıyla genişlemesi, Terra’nın kullanılabilirliğini (utility) artırır ve stablecoin değer mekanizmasının gerçek dünyaya dengelenmesini kolaylaştırır. Terra’nın geleceği, diğer Cosmos SDK blockchain’leriyle entegrasyon gibi fırsatlarla doludur. Terra’nın kullanıcı tabanını küresel olarak genişletmesi ve geliştirmesi için de alan vardır. Bunu göz önünde bulundurarak, göz kulak olmaya değer bir projedir.