Blockchain teknolojisi, mevcut merkezi ağların sunamadığı faydalı bir şeffaflık ve açıklık düzeyi sunar, ancak kullanıcıların genellikle paylaşmak istemediği özel veriler vardır.
Örneğin, kaç kişi finansal ve kimlik bilgilerini herkesle paylaşmak için bir ağı kullanmak ister?
İşte Secret Network’ün çözmek istediği sorun budur. Programmable smart contract’ların (programlanabilir akıllı sözleşmeler) blockchain üzerinde çalışmasını, güvenilir bir yürütme ortamında (trusted execution environment) hesaplama yapmasını ve verileri node’ların kendisinden bile korumasını sağlayan Secret Network; blockchain şeffaflığının faydalarını, web hizmeti kullanıcılarının beklediği güvenlik ve gizlilikle birlikte sunmayı vaat ediyor.
İşte Secret Network’ün çalışma mekanizması ve topluluğun bu projeyle elde etmek istedikleri.
Secret Network nedir?
Secret Network, veri güvenliği için özel olarak tasarlanmış bir blockchain’dir. Şifrelenmiş girdileri, çıktıları ve smart contract durumlarını destekleyen Secret Network, programmable smart contract’ların kullanıcı verilerini korumasını sağlar. Eğer Monero (XMR) ve Zcash (ZEC) gibi coin’ler Bitcoin’in gizlilik odaklı gelişimi ise, Secret Network’ün smart contract’ları da (tıpkı Ethereum’un kendi smart contract gelişimi gibi) bu temel üzerine kuruludur ve aynı zamanda kişisel verilerin güvenli bir şekilde aktarılmasını sağlar.
Secret Network, gizli smart contract’lar için merkeziyetsiz bir protokol konsepti geliştiren bir girişim olan Enigma’dan doğdu. Enigma, 2017’deki bir ICO’da $ 45 million topladı, ancak 2020’de ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’nun (SEC) engeliyle karşılaştı ve para cezası ödemek zorunda kaldı.
. Sonunda, çevreleyen topluluk gizemi
bu vizyonu bağımsız, merkeziyetsiz bir proje olarak sürdürmeye karar verdi. Secret Network’ün mevcut sürümü bu şekilde ortaya çıktı. Enigma’nın Ethereum tabanlı ENG token sahipleri, SCRT (Secret Network’ün yönetim ve ücret ödemesi için kullanılan yerel coin’i) ile 1: 1 oranında takas yapmak için swap kullanabilirler. Enigma, toplulukta önemli bir aktör olarak yer almaya devam etmekte ve Secret Network’ün gelişimini desteklemektedir.
Secret Network nasıl çalışır?
Secret Network, Cosmos’un Tendermint protokolünü temel alan, kendi konsensüs algoritmasına ve on-chain yönetişimine sahip bir layer 1 blockchain’dir. Secret Network üzerinde yapılandırılmış akıllı sözleşme hesaplamaları yapan dağıtık bir node ağı üzerinde çalışır, ancak node’lar çalışmak için (kara kutu gibi çalışan) bir Trusted Execution Environment (TEE) kullanır. Bu süreç, meraklı gözlerin verileri görmesini engeller.
Bu durum, akıllı telefon işlemcilerinin parmak izi gibi hassas verileri işlemek için TEE kullanmasına benzer; ancak burada işlemci yerine bir blockchain node’u söz konusudur. Ağ, içerdiği verilerin gizliliğini korumak üzere tasarlandıkları için akıllı sözleşmelerini “secret contracts” (gizli sözleşmeler) olarak adlandırır. SCRT token’larının (“Secret”), ağa katılabilmek amacıyla node’lar tarafından dağıtılması, ücretlerin ödenmesi ve değer transferi için kullanılması gerekir.
Secret Network’ün özel yanı nedir?
Blockchain’lerin değişmezlik ve şeffaflık gibi sevilecek pek çok yönü vardır, ancak bu açıklık düzeyi birçok blockchain’in güvenli bir şekilde işleyebileceği veri türlerini sınırlar – özellikle de bireylerin veya şirketlerin görmesini istemediği son derece gizli verileri.
Secret Network, insanların blockchain teknolojisinde sevdiği özellikleri korurken bir yandan da gizlilik ve güvenlik düzeyi sağlayarak bu boşluğu doldurmayı hedefliyor – teorik olarak her iki dünyanın da en iyi yönlerini sunuyor. Bu boşluğu doldurmaya çalışan tek şirket olmasa da, özellikle merkeziyetsiz finans (DeFi) sektöründe bazı merkeziyetsiz uygulamaların (dapp) geleceğinin anahtarı olabilir.
Secret Network ile neler yapabilirsiniz?
Secret Network, diğer birçok blockchain ağında bulunmayan düzeyde bir veri koruması gerektiren merkeziyetsiz uygulamalara olanak sağlamak üzere tasarlanmıştır. Güvenilir bir yürütme ortamı kullanarak ve verileri hem node operatörleri hem de halk için gizli tutarak, kullanıcıların ve kuruluşların ifşa etmek istemediği hassas bilgiler işlenebilir.
Ağ operatörleri; borç verme dapp’leri ve kredi puanlaması, gizliliği koruyarak makine öğrenimi ve verileri güvenli bir şekilde paraya dönüştürmek için gelişmiş paylaşım dahil olmak üzere birçok potansiyel kullanım senaryosu önermişlerdir. Daha geniş bir ifadeyle Secret Network, hassas verileri işleyen her dapp için yararlı olabilir.
Biliyor muydunuz?
Secret Network, Kosmos üzerinde kurulmuştur. Cosmos, “Blockchain’lerin İnterneti” olarak bilinir ve ağa bağlı bir blockchain ekosistemi oluşturmayı hedefler; oysa mevcut birçok blockchain daha çok bireysel ağlar gibidir.
SCRT’nin geleceği
Ocak 2021’de ENG-SCRT token swap’ının tamamlanması ve eski Enigma projesinin sona ermesiyle birlikte Secret Network, diğer blockchain’lerle birlikte çalışabilirliği (interoperability) içeren bir geleceğe doğru çalışmaya çalışıyor. Zincirler arası (cross-chain) uyumluluk eksikliği, Secret Network’ü daha az çekici hale getirebilir ve nihayetinde topluluk geliştiricilerinin amaçladığı kadar popüler veya kullanışlı kılmayabilir. Secret Network ayrıca Secret DeFi girişimiyle merkeziyetsiz finansı tutkuyla teşvik ediyor ve Şubat 2021’de merkeziyetsiz borsası SecretSwap’i piyasaya sürecek. Yan taraftan sonra SSS
Her zaman her blockchain’e gizlilik getirme vizyonumuzun bir parçası olarak.” Platform, yol haritasındaki bir diğer potansiyel girişim olarak Cosmos’un blok zincirler arası iletişimini ve birlikte çalışabilirliğini kullanıyor.
Buna ek olarak Secret Network, blockchain üzerinde dapp’ler oluşturmaları için daha fazla geliştirici çekmeye odaklanmış gibi görünüyor ve böylece bu süreçte daha fazla kullanım senaryosu sunuyor. Bununla birlikte, gizlilik odaklı akıllı sözleşmelere sahip tek blockchain bu değil (Oasis Network başka bir örnektir) ve blockchain üzerindeki hassas verilerin işlenmesi ikilemine yönelik başka potansiyel çözümler de mevcut – güvenli çok taraflı hesaplama (secure multi-party computation) gibi. Secret Network çözümünün nihayetinde piyasadaki diğer çözümlerden daha iyi performans gösterip göstermeyeceğini zaman gösterecek.